سيد ظهير الدين مرعشى

مقدمه 21

تاريخ طبرستان و رويان و مازندران ( فارسى )

با مرگ مازيار بن قارن در سال 224 هجرى ( 839 ميلادى ) حكومت اين سلسله به پايان مىرسد . اين فرمانروايان لقب گرشاه ( جرشاه ) و ملك الجبال داشتند و همچنين عنوان ديگر آنان اسپهبد ( اصفهبد ) بود . اين سلسله در عين حال اولويت و تفوق سلسلهء باونديه را بر خود پذيرفته بودند . مورخان اسلامى از لحاظ نسب اصيل اين خانواده آنان را « اهل البيوتات » مىخواندند . محل حكومت آل قارن ، جبل قارن متصل به فيروزكوه بود و شهر آن « شهمار » و قلعه‌اش پريم ( يا فيروزكوه ) و يا فريم نام داشت . باونديان باونديان مدت 707 سال ، يعنى از سال 45 هجرى ( 656 ميلادى ) تا 750 هجرى ( 1349 ميلادى ) در طبرستان فرمانروايى كردند . فرمانروايان اين سلسله نيز به ملك الجبال ملقب بودند ، و عنوان اسپهبد ( اصفهبد ) داشتند . و با اينكه جلگه - هاى طبرستان را از دست دادند ، تا مدت‌هاى مديد ، كوهستان‌هاى آن سرزمين در دست ايشان بود ، اين سلسله به سه شاخه تقسيم مىشوند : كيوسيه ، اسپهبديه ( اصفهبديه ) ، كينخواريه . الف - كيوسيه : اين خانواده منسوب به كيوس پسر قباد ساسانى و برادر خسرو انوشيروان است . چنان كه گفتيم قباد سه سال پيش از مرگش كيوس پسر مهتر خود را كه دين مزدكى پذيرفته بود ، به فرمانروايى طبرستان گماشت . پس از قباد و بتخت نشستن انوشيروان ، كيوس به فرمان برادر كشته شد . و خسرو انوشيروان قارن پسر سوخرارا به جاى او امارت طبرستان داد . پس از سقوط ايران به دست عرب ، مردم مازندران ( طبرستان ) به او پسر شاپور